Ομοιοπαθητική

Είναι μία μέθοδος θεραπείας που βασίζεται στους θεραπευτικούς νόμους της φύσης, ασκείται από ειδικευμένους γιατρούς και εφαρμόζεται με τα ομοιοπαθητικά φάρμακα. Η ομοιοπαθητική δεν θεραπεύει “ασθένειες” αλλά “ασθενείς”, δηλαδή αντιμετωπίζει κάθε ασθενή ως μία ξεχωριστή περίπτωση. Έτσι δεν έχει νόημα η ερώτηση “έχετε φάρμακο για την τάδε ασθένεια;” αλλά μάλλον “ποιό είναι το κατάλληλο φάρμακο για τον τάδε ασθενή, που εμφανίζει αυτά τα συμπτώματα και έχει αυτές τις ψυχοσωματικες ιδιαιτερότητες;” Για την ίδια “ασθένεια” ενδέχεται σε διαφορετικούς ασθενείς να χορηγηθούν διαφορετικά φάρμακα.

Η ομοιοπαθητική διαφέρει από τη συμβατική θεραπευτική κατά τό ότι επιχειρεί να θεραπεύσει όχι απλά τα επιφανειακά συμπτώματα, αλλά κυρίως τις βαθύτερες αιτίες που εξασθένι- σαν τον οργανισμό και επέτρεψαν την εμφάνιση “ασθενειών”. Έτσι με την ομοιοπαθητική θεραπεύεται όχι μόνο η “ασθένεια” που προβάλλει, αλλά διαδοχικά και άλλες βαθύτερες αδυναμίες του οργανισμού.

Η Ομοιοπαθητική συνεχίζει την ιστορία της για πάνω από 200 χρόνια με σημαντική εξέλιξη και εντυπωσιακή εξάπλωση, σε παγκόσμιο επίπεδο, τα τελευταία πενήντα (50) χρόνια. Ενδεικτικά αναφέρουμε:

Στην Ελλάδα: Το 1889 εισάγεται για πρώτη φορά από τον ιατρό Ε. Γυπάρη, ο οποίος δημοσίευσε το 1902 το βιβλίο του «Η ομοιοπαθητική θεραπεία και τα πλεονεκτήματά της». Το 1926 ο ιατρός Μ. Φατούρος περιπλανάται έφιππος στα χωριά της Ηπείρου θεραπεύοντας τους κατοίκους βάσει της Ομοιοπαθητικής. Το 1932 ο ιατρός Σ. Πικραμένος συνεχίζει το έργο συσπειρώνοντας γύρω του και έναν μικρό αριθμό άλλων γιατρών. Η Ομοιοπαθητική ιατρική όμως, έγινε γνωστή και άρχισε να εφαρμόζεται συστηματικά στην Ελλάδα από το 1967 και μετά όταν επανήλθε στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκε οριστικά ο καθηγητής κ. Γιώργος Βυθούλκας, ο οποίος ίδρυσε, το 1969, το Κέντρο Ομοιοπαθητικής Ιατρικής (ΚΟΙ) στην Αθήνα με τους αείμνηστους ιατρούς, Ειρήνη Μπαχά και Σπύρο Γαρζώνη. Το ΚΟΙ, απετέλεσε το βασικό φορέα εκπαίδευσης ομοιοπαθητικών ιατρών και διάδοσης-εφαρμογής της Κλασικής Ομοιοπαθητικής Ιατρικής. Σήμερα, ο επίσημος επιστημονικός φορέας των ομοιοπαθητικών ιατρών είναι η Ελληνική Εταιρεία Ομοιοπαθητικής Ιατρικής (ΕΕΟΙ) που ιδρύθηκε το 1971. Τα μέλη της είναι μόνο ιατροί, απόφοιτοι Πανεπιστημίου, που έχουν εξειδικευθεί και μετεκπαιδευθεί στην ομοιοπαθητική. Τα μέλη της ΕΕΟΙ ξεπερνούν τα 300.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο: Το 1832 η Ομοιοπαθητική ασκείται για πρώτη φορά από τον γιατρό Frederick Foster Harvey Quin και το 1837 ιδρύεται το νοσοκομείο Hahnemann στο Λίβερπουλ. Έχει ενταχθεί στο εθνικό σύστημα υγείας από το 1948 και είναι αναγνωρισμένη ως υπο-ειδικότητα της Γενικής Ιατρικής από το 1950. Στα πλαίσια αναθεώρησης του όλου συστήματος των ιατρικών ειδικοτήτων στο Ηνωμ. Βασίλειο υπάρχει η πρόθεση αναγνώρισης της Ομοιοπαθητικής ως πλήρους αυτόνομης ειδικότητας. Υπάρχουν 5 νοσοκομεία, αποκλειστικά ομοιοπαθητικά (Λονδίνο, Γλασκώβη, Λίβερπουλ, Μπρίστολ και Τούμπριτζ Γουέλς) εντεταγμένα στο Εθνικό Σύστημα Υγείας.

– τι είναι και τι δεν είναι –

Τα τελευταία χρόνια πολλοί ασθενείς, απογοητευμένοι ή μη από διάφορες θεραπευτικές, προτιμούν και εμπιστεύονται την ομοιοπαθητική. Γίνεται λοιπόν πολλή συζήτηση γύρω από το θέμα αυτό και, όπως είναι φυσικό σε τέτοιες περιπτώσεις, λόγω άγνοιας δημιουργούνται πολλά ερωτήματα, παρανοήσεις ή συχνά παρεξηγήσεις. Προς άρση λοιπόν αυτών παραθέτουμε μερικά στοιχεία, για να αντιληφθεί κανείς τι είναι και τι δεν είναι η ομοιοπαθητική ιατρική.

• Είναι μία πλήρης ιατρική θεραπευτική μεθοδολογία βασισμένη στο θεραπευτικό νόμο “τα όμοια τοις ομοίοις εισίν ιάματα” που διατυπώθηκε πριν 2500 χρόνια από τον Ιπποκράτη και θεμελιώθηκε πριν 200 περίπου χρόνια από το Γερμανό γιατρό Samuel Hahnemann.
• Είναι φυσική μέθοδος θεραπείας, η οποία, χρησιμοποιώντας ουσίες φυσικής προέλευσης (φυτικής, ορυκτής ή σπανίως ζωικής), στοχεύει στην ενίσχυση της άμυνας του οργανισμού ώστε να αποκατασταθεί, στο μέτρο του δυνατού, η ψυχοδιανοητική και σωματική ισορροπία στη λειτουργία του πάσχοντος οργανισμού. Ως άμυνα θεωρείται το σύνολο των ψυχικών και σωματικών λειτουργιών που είναι υπεύθυνες για τη διατήρηση της υγιούς ισορροπίας (ομοιόστασης) του οργανισμού.
• Είναι εντελώς ακίνδυνη θεραπευτική για κάθε πάσχοντα οργανισμό, ανεξάρτητα από την πάθησή του (οξεία ή χρονία) ή τη βαρύτητά της, για όλες τις ηλικίες (βρέφη, υπερήλικοι κλπ.) και για όλες τις “ευαίσθητες καταστάσεις (εγκυμοσύνη, γαλουχία κλπ.).
• Η ομοιοπαθητική αντιμετωπίζει σε όλες τις περιπτώσεις τον οργανισμό ως ενιαίο ψυχοσωματικό σύνολο. Έτσι ο κάθε ασθενής αποτελεί μία εντελώς ξεχωριστή περίπτωση, και γι’ αυτόν το λόγο η θεραπευτική του αγωγή διαφέρει από την αγωγή ενός άλλου ασθενούς που έχει την ίδια πάθηση.
• Το αποτέλεσμα και η διάρκεια της θεραπείας σε κάθε περίπτωση εξαρτώνται από :
  α) την κατάσταση της άμυνας του ασθενούς,
  β) το είδος και τη χρονιότητα της πάθησής του (είναι γνωστό ότι η άμυνα είναι μειωμένη σε χρόνιες και σοβαρές παθήσεις),
  γ) την ακριβή επιλογή της θεραπευτικής αγωγής από το γιατρό και
  δ) την ορθή εφαρμογή της από τον ασθενή.
• Στην ομοιοπαθητική μπορούν να εκπαιδευτούν γιατροί όλων των ειδικοτήτων, διότι δεν καταργεί αλλά συμπληρώνει την Ιατρική στο θεραπευτικό τομέα.
• Οι γιατροί που την εφαρμόζουν είναι πτυχιούχοι Ιατρικών Σχολών Πανεπιστημίων, με τίτλους κλασικών ειδικοτήτων και μέλη των κατά τόπους ιατρικών συλλόγων, πολλοί μάλιστα είναι πανεπιστημιακοί ή νοσοκομειακοί γιατροί. Δεν διαφέρουν από τους άλλους συναδέλφους τους παρά στο ότι έχουν εκπαιδευτεί επιπλέον στην ομοιοπαθητική. Έτσι γνωρίζοντας και τις δύο θεραπευτικές μεθόδους είναι σε θέση να συστήσουν στον ασθενή πότε και ποια από τις δύο χρειάζεται για την πάθησή του.
• Κάθε γιατρός που την εφαρμόζει, στηρίζεται στη διάγνωση της παθησης του ασθενούς που προκύπτει από: το ιστορικό, τα χαρακτηριστικά συμπτώματα της ασθένειας και του ασθενούς, το αναμνηστικό (ατομικό και κληρονομικό), την κλασική κλινική εξέταση (ψηλάφηση, ακρόαση κλπ.), βοηθούμενος συχνά από εργαστηριακές εξετάσεις (μικροβιολογικές, ακτινολογικές κλπ.). Με αυτόν τον τρόπο τελικά επιλέγει την κατάλλη λη θεραπεία για κάθε περίπτωση.
• Τα ομοιοπαθητικά φάρμακα χαρακτηρίζονται από τον ΕΟΦ ως “γαληνικά φαρμακοτεχνικά σκευάσματα”. Παρασκευάζονται από ειδικευμένους φαρμακοποιούς. Πρόσφατα, με κοινή απόφαση των Υπουργείων Υγείας και Εθν. Οικονομίας (Υ6α/7881/14-12-94), εναρμονίστηκε η ελληνική νομοθεσία με την αντίστοιχη κοινοτική για το ομοιοπαθητικό Φάρμακο (οδηγία 92/93 του Συμβουλίου ΕΟΚ). Έτσι πλέον ο ΕΟΦ εγκρίνει την παρασκευή και κυκλοφορία “ομοιοπαθητικών σκευασμάτων”. Η ομοιοπαθητική φαρμακογνωσία δεν είναι ούτε κρυφή ούτε “απόκρυφη”, διδάσκεται επίσημα στο Πανεπιστήμιο (έδρα φαρμακογνωσίας Φαρμακευτική Αθηνών).
• Το αναμφισβήτητο αποτέλεσμα της ομοιοπαθητικής δεν οφείλεται σε αυθυποβολή, αλλά σε αυτή τη δράση των φαρμάκων. Είναι γνωστό ότι η ομοιοπαθητική εφαρμόζεται στην κτηνιατρική και τελευταία, πειραματικά, στη γεωπονία. Θα ήταν παράλογο να ισχυριστεί κανείς ότι τα ζώα ή τα φυτά υποβάλλονται. Το ίδιο ισχύει και για τα μικρά παιδιά ή για ασθενείς με απώλεια συνείδησης. Επίσης σε κάποιους ασθενείς που δεν γίνεται σωστή επιλογή φαρμάκου, δεν υπάρχει καμία αλλαγή στην κατάστασή τους παρ’ όλη την έντονη ελπίδα τους, ενώ όταν τους δοθεί το “όμοιο” φάρμακο (δηλαδή αυτό που ταιριάζει στον οργανισμό τους), τότε επέρχεται η θεραπεία.
• Η άγνοια συχνά οδηγεί σε προκαταλήψεις και φανατισμούς. Έτσι λοιπόν συχνά λέγεται από ημιμαθείς ή αδαείς ότι τα φάρμακα γίνονται με αποκρυφισμό ή ότι το θεραπευτικό αποτέλεσμά τους είναι προϊόν υπο βολής ή ότι η ομοιοπαθητική δεν είναι επιστημονική μεθοδολογία.Αυτά είναι αποκυήματα άγνοιας, φαντασίας, εγωισμού και εμπάθειας κάποιων που θέλουν να υποβαθμίσουν και να διαστρέψουν την αλήθεια, δίνοντας δικές τους ερμηνείες στο αναμφισβήτητο αποτέλεσμα της ομοιοπαθητικής για ευνόητους λόγους. Παρ’ όλα αυτά όμως η αλήθεια λάμπει και η ομοιοπαθητική ανεβαίνει στην εκτίμηση και προτίμηση ασθενών και γιατρών.Ενδεικτικό του κύρους της είναι η απονομή από το Σουηδικό Κοινοβούλιο του Βραβείου ορθού τρόπου ζωής 1996 (Good livelihood award ή, όπως λέγεται, εναλλακτικού Nobel) στο γνωστό ερευνητή και αναμορφωτή της ομοιοπαθητικής Γεώργιο Βυθούλκα.
• Για την άγνοια που επικρατεί σχετικά με την ομοιοπαθητική και για τις συνέπειές της (προκατάληψη και φανατισμό), ο καθηγητής Ιστορίας της Ιατρικής στο πανεπιστήμιο Αθηνών κ. Σπ. Μαρκέτος γράφει τα εξής: “Στην Ελλάδα βέβαια, σε αντίθεση με την υπόλοιπη Ευρώπη, υπάρχει ακόμη μεγάλη δόση υστερίας και υπερβολής. Μία μερίδα του κόσμου θεωρεί την ομοιοπαθητική ιατρική πανάκεια, μία άλλη μερίδα τη συνδέει με τη δεισιδαιμονία και τη δαιμονολογία”.
• Για τους αμφισβητίες της επιστημονικότητας της ομοιοπαθητικής αναφέρουμε επιγραμματικά τα εξής: Κάθε χρόνο γίνονται το πανελλήνιο και το διεθνές συνέδριο ομοιοπαθητικής, στα οποία γίνονται σημαντικές ανακοινώσεις. Υπάρχουν (και είναι στη διάθεση των ενδιαφερομένων) έρευ νες, ανακοινώσεις και μελέτες (διπλά τυφλά πειράματα, ιατρικές στατιστικές κ.ά.) σχετικά με τη δράση των ομοιοπαθητικών φαρμάκων, που έγιναν σε επίσημα ιδρύματα κλασικής ιατρικής (Πανεπιστήμιο Γλασκώβης: τμήμα βακτηριολογίας, ανοσολογίας, στατιστικής. Πανεπιστήμιο Λίμπουργκ: τμήμα επιδημιολογίας και έρευνας υγείας. Νοσοκομείο Σαιν Μπαρτόλομιου: τμήμα ρευματολογίας κ.ά.). Έχουν δε δημοσιευτεί στα πιο έγκυρα κλασικά ιατρικά έντυπα παγκοσμίου κυκλοφορίας (Lancet, Pediatrics, British Medical Journal κ.ά.). Όλα αυτά δεν αφήνουν περιθώρια αμφισβήτησης της επιστημονικότητας της ομοιοπαθητικής. 
• Σχετικά με την αποδοχή της ομοιοπαθητικής στην Ευρώπη αναφέρουμε τα εξής:
  • Στη Μ. Βρετανία πέντε πανεπιστημιακά νοσοκομεία προσφέρουν μέσω του ΕΣΥ ομοιοπαθητική περίθαλψη, ενώ το 20% των γιατρών είναι ομοιοπαθητικοί.
  • Στη Γερμανία η ομοιοπαθητική ιατρική αποτελεί επίσημο μέρος της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης.
  • Στην Ελβετία από το 1995 λειτουργεί έδρα ομοιοπαθητικής στο πα- νεπιστήμιο της Βέρνης.
  • Στο Βέλγιο από το 1999 η ομοιοπαθητική διδάσκεται στους τελειόφοιτους της ιατρικής σχολής του πανεπιστημίου της Λουβαίν.
  • Στην Ισπανία η ομοιοπαθητική διδάσκεται σε μεταπτυχιακό επίπεδο σε πέντε πανεπιστημιακές ιατρικές σχολές.
  • Στη Γαλλία εννέα πανεπιστήμια από τα 42 προσφέρουν ομοιοπαθητική εκπαίδευση διάρκειας τριών ετών.
  • Στην Ιταλία φέτος αναμένεται να λειτουργήσουν τα πρώτα δύο πανεπιστημιακά τμήματα ομοιοπαθητικής.
  • Στη Ρωσία λειτουργούν δύο τμήματα, ένα στη Φίλια και ένα στη Σιβηρία, ενώ η Γεωργία και η Ουκρανία έχουν από ένα πανεπιστημιακό τμήμα.
• Το αναμφίβολο αποτέλεσμα της ομοιοπαθητικής έλκει το ενδιαφέρον γιατρών και ασθενών. Η εκτίμηση των θεραπευθέντων ασθενών στο θεράποντα γιατρό είναι δεδομένη. Υπάρχει λοιπόν πιθανότητα (όπως και σε οποιαδήποτε άλλη ειδικότητα) κάποιος ασυνείδητος γιατρός, εκμεταλλευόμενος το αποτέλεσμα της ομοιοπαθητικής, να τη χρησιμοποιεί ως πρόσχημα και να προβάλλει προσωπικές του θέσεις ή δοξασίες και να εκμεταλλεύεται ορισμένους ασθενείς. Αυτό όμως δεν έχει να κάνει με αυτήν καθ’ εαυτήν την ομοιοπαθητική. Τέτοια θλιβερά περιστατικά είναι από όλους καταδικαστέα.